Computer, tv en mobieltje

Hier lees je tien vragen en antwoorden over omgaan met computer, tv en mobieltje:

In principe is twee maal een half uur per dag voor een kleuter voldoende. Als kinderen langer dan twee uur per dag tv-kijken of achter de pc zitten, kan hun ontwikkeling gaan achterlopen. Kinderen hebben vooral veel beweging en afwisseling in hun spel nodig. Het is anders als je er gezellig bij gaat zitten en met je kleinkind praat over datgene wat hij ziet. Contact maken stimuleert zijn ontwikkeling meer dan wanneer een kind vaak en lang alleen voor de tv zit. Bovendien weet je als grootouder dan ook niet wát hij heeft gezien.

Bij elk tv-programma en op elke dvd of videoband staan gegevens van de Kijkwijzer, die aangeven voor welke leeftijd het geschikt is: AL (alle leeftijden), 6, 9,12, of 16 jaar. Pictogrammen geven bovendien aan of de inhoud van de film schadelijk is door geweld, angstopwekkende beelden, seks, discriminatie, drugs en alcoholmisbruik of grof taalgebruik. Maar zelfs als de leeftijd klopt en er geen schadelijke beelden in voorkomen, kan de film ook te moeilijk of te weinig boeiend voor een kind zijn. Het beste is om eerst zelf naar een film of dvd te kijken, zodat je kunt inschatten of het ook leuk is voor je kleinkind.

Een peuter maakt nogal een stormachtige ontwikkeling door en heeft vaak moeite om al die indrukken te verwerken. Het beste is daarom om hem naar heel simpele programma’s te laten kijken die speciaal voor jonge kinderen geschikt zijn. Laat ze niet te lang kijken en blijf er regelmatig bij. Tv-programma’s kunnen soms veel indruk achterlaten: samen kunnen jullie die ervaringen delen.

Soms is het beter om kinderen juist niet voor het slapengaan naar de tv laten kijken als ze daardoor te opgewonden worden. U kunt haar dan beter een leuk verhaaltje voorlezen. Neem het programma dat ze leuk vindt op, zodat ze er op een ander tijdstip wel naar kan kijken. Kinderen zijn laat in de middag vaak een beetje uitgeblust. Dan is het leuk om gezellig op de bank naar de tv te kunnen kijken. Ook de ochtend, wanneer kinderen juist uitgerust zijn, kan een geschikt moment zijn om naar iets te kijken wat ‘s avonds te veel onrust veroorzaakt.

Soms kan het heel handig zijn als een kind een mobiele telefoon bij zich heeft. Kinderen kunnen bijvoorbeeld bellen als ze ergens willen spelen na school. Of als ze van het zwembad of de sportzaal gehaald willen worden. Onzekere kinderen kan het steun bieden als ze weten dat ze hun (groot)ouders per telefoon kunnen bereiken als het nodig mocht zijn. Geef jonge kinderen het liefst een mobieltje met prepaidkaart. Zo kun je de kosten van het telefoneren of sms’en in de hand houden. Maak vooraf afspraken over het gebruik. Blijkt je kleinkind er (nog) niet goed mee om te kunnen gaan, berg hem dan nog een jaartje op en probeer het later opnieuw.

Het beste is om de pc in de huiskamer te zetten, zodat je gemakkelijk kunt zien waar je kleinkind mee bezig is. Praat met ze over hun bezigheden op internet, zoals chatten met andere kinderen. Als je het niet begrijpt, kunnen ze het je uitleggen. Je kunt ook filters op de computers laten zetten, waardoor sites met geweld of porno niet geopend kunnen worden. Leer kinderen al vroeg dat ze nooit iets zonder toestemming mogen downloaden en nooit hun naam en adres doorgeven, ook niet als daarom gevraagd wordt. Om te lang internetten te voorkomen, is er ook een mogelijkheid om de pc na een tijd automatisch te laten afsluiten. Op www.mijnkindonline.nl staat veel informatie voor (groot)ouders over veilig internetten.

Ook voor games op internet en voor de PlayStation bestaat een classificatiesysteem om te weten welke games wel en niet geschikt zijn voor kinderen van een bepaalde leeftijd. De leeftijdsindeling van deze zogenaamde PEGI (Pan European Game Information) is 3,7,12,16 of 18 jaar. Via pictogrammen wordt aangegeven of de inhoud schadelijke onderwerpen bevat. Dus ook handig om te weten wat geschikt is voor peuters en kleuters.

Het vaak zien van geweld op tv, in films of via games kán op de lange duur gevolgen hebben. Kinderen kunnen bang worden, maar ook afstompen, dus geweld als normaal gaan zien. Soms leidt het zien van veel geweld ook tot gewelddadig gedrag.
Maar bij jonge kinderen is de invloed van de reactie van personen uit de omgeving nog heel groot. Laat je je kleinkind merken dat je geweld heel sterk afkeurt, dan is de invloed niet groot en leer je een kind juist dat geweld niet goed is.

Het handigste is om duidelijke afspraken te maken over de tijd dat kinderen naar de tv mogen kijken of een spel op de pc mogen spelen. Zelfs een peuter kan leren dat daar vaste momenten voor zijn. Maar geef ook zelf het goede voorbeeld door de tv en pc niet zomaar aan te laten staan. In sommige huishoudens fungeert de tv als een soort radio die altijd aan staat. In dat geval wordt het wel lastig om een kind ander gedrag aan te leren.

De tv mag best eens als oppas fungeren. Bijvoorbeeld ‘s ochtends vroeg of tijdens spitsuur als de kinderen moe zijn en je geen tijd voor ze hebt, omdat je bijvoorbeeld moet koken. Het is wel van belang dat u weet waar ze naar kijken. Kijken ze naar een dvd, dan weet je wat ze zien. Berg eventueel minder geschikte dvd’s op, want kinderen kunnen al jong met apparatuur omgaan. Daarmee zijn ze soms handiger dan opa en oma.